تهیه وتنظیم :محمدجمادی کمیته ورزشهای طبیعی هیئت ورزشهای همگانی استان تهران
به منظورپرداختن به ورزشهای طبیعی الزامات وملاحظاتی لازم است ، که به شرح خلاصه ذیل به آنها خواهیم پرداخت :
توصیه های کلی :
· بدون برنامهريزي و تدارک مناسب هرگزوارد نواحی کویری،جنگلی،ساحلی وبیابانی نشویم.
· حتماً از عينك ضدآفتاب،پاپوش،تن پوش وسربندمناسب استفاده كنيد.
· اگر عينك ضدافتاب نداشتيد براي چشمان خود، با پارچه يا كاغذ سايهبان درست كنيد.
· به چشمان خود سرمه بكشيد.
· به لبها و بيني خود روغن ضد ترك و خشكيدن بماليد.
· از مكيدن لبهاي خود خودداري كنيد.
· گردن خود را از تابش آفتاب بپوشانيد.
· از كلاه های لبهدار استفاده كنيد.
· پيراهن آستيندار و شلوار پادار بلند بپوشيد.
· كرم ضدآفتاب بزيد و در فواصل زماني معين اين عمل را تكرار كنيد.
· از لباسهاي با رنگ روشن استفاده كنيد.
· كفش بايد بادوام و متناسب پا باشد و بتواند محافظ پاي شما از گرما و راحت باشد.
· سيگار نكشيد، دود باعث تسريع در تبخير آب بدنتان ميشود.
آب:
· هر فرد حداقل هر روز 4 ليتر آب لازم دارد.زخیره آب کافی داشته باشید.
· براي آب خوردن منتظر تشنهشدن نشويد.
· در فواصل زماني معين آب بخوريد.
· بيشتر به راههاي جلوگيري و ممانعت از تبخير آب بدنتان بيانديشيد.
· به ياد داشته باشيد آب موجود در بدنتان زندگي شما را حفظ ميكند نه آب موجود در داخل
قمقمه
· جهت رفع كمبود آب از بيني تنفس كرده و دهان خود را بسته نگهداريد.
· در زمان بيآبي قبل از انجام كوچكترين حركتي و اقدامي به درست بودن آن فكر كنيد.
· لباسهاي خود را به هيچعنوان در نياوريد، آنها محافظ شما در برابر سرعت تبخير آب بدنتان هستند.
· در صورت امكان در طول روز در سايه بمانيدودرسایه حرکت کنیدتاآب کمتری مصرف نمائید.
· به هنگام توقف سعي كنيد 30 سانتيمتر بالاتر از سطح زمين بنشينيد، درجه حرارت سطح زمين بسيار بيشتر است .
· الكل ننوشيد، الكل باعث تشديد تبخير آب بدنتان ميشود.
· اگر به مشكل كمبود آب برخورد نموديد دنبال نشانههاي وجود آب باشيد.
· از پرتاب آب دهان كردن پرهيز كنيد.
· دنبال كردن ردپاها ميتواند شما را به آب را نشانههاي تمدن برساند، مخصوصاً اگر چند راه به يكي ختم شود
· توجه کنیم دستههاي پرندگان بر روي مكانهاي داراي آب دور ميزنند.
· به صداي جيكجيك كردن پرندگان هنگام صبح و عصر گوش دهيد چون :
- بلدرچينها معمولاً كنار آب جمع ميشوند.
- فاختهو قمري هنگام صبخ و عصر به سمت محل آب پرواز ميكنند.
· همچنين به دنبال نشانههاي حيوانات بگرديد، چون آنها معمولاً تمايل به پيدا كردن غذا در كنار آب دارند.
· به دنبال گياهان و رستنيهايي بگرديد كه معمولاً در كنار آب يافت ميشوند:
گياهان پنبهاي، چنار، بيد، گزنه، سدر و ... در كنار آب يافت ميشوند
· شما ممكن است براي رسيدن به آب مجبور به حفر گودال شويد،پس همیشه تجهیزات لازم را داشته باشید.
· اگر آب پيدا كرديد قبل از مصرف تصفيه كنيد.
· مدفوع و لاشه حيوانات عمدهترين دلايل آلودگي آبها هستند،به وجود این عوامل پیرامون آب مصرفی خود توجه کنید.
· جوشاندن آب مطمئنترين راه تصفيه آب است.
· در ارتفاعات پايين آب را 2 تا 5 دقيقه و در ارتفاعات بلند(3000 متر) حداقل 15 دقيقه بجوشانيد.
· هيچ كدام از مواد شيميايي نميتواند تمام ميكروبها يا انگلهاي موجود در آب رابكشد.
· قبل از تصفيه آب توسط مواد شيمايي از يك پارچه تميز بگذرانيد تا ذرات از آن جدا شوند.
· براي تصفيه آب توسط قرص يد به ازاء هر ليتر آب 2 عدد قرص استفاده نموده و 20 دقيقه منتظر بمانيد.
· براي تصفيه آب توسط قرص كلر به ازاء هر ليتر آب 5 عدد قرص استفاده نموده و 30 دقيقه منتظر بمانيد.
· براي تصفيه آب توسط مايع سفيدكننده خانگي به ازاء هر ليتر آب 2 قطره ريخته و 30 دقيقه منتظر بمانيد.
غذا:
· غذاي خشكاندهشده، سبكتر از غذاي تازه است.
· شيريني خشك، نان شيريني، كنسروتنماهي، كنسرو مرغ، ژامبون، سوسيس، ميوههاي خشكاندهشده، گوشتخشكاندهشده، آجيل، حبوبات، مكملهاي غذايي و ... براي خوردن مناسب هستند.
· از هرچيزي كه ممكن است در داخل كوله له شود، تكهتكه شود يا خرد شود پرهيز كنيد.
· قبل از سفر اطلاعاتي در مورد گياهان منطقه كسب كنيد.
· همه ميوههاي كاكتوسها وبرخی میوه درختان وبرخی قارچها خوردني هستند.
· هيچ اصول كلي براي شناسايي گياهان سمي وجود ندارد.وزیادی روی درخوردن برخی گیاهان خود موجب بیماریهای خطرناکی می شود.
· تنها توصيه اين است كه فقط در صورت وضعيت اورژانسي به فكر خوردن گياهان بيفتيد.
· آب مايه زندهماندن است، بدون غذا هم ميتوانيد چند روز را بدون مشكل جدي سپري كنيد.
· اگر به مشكل كم آبي برخورديد، غذا نخوريد، صحبت نكنيد و سيگار نكشيد.
· اگر آبتان محدود بود پيشنهاد ميشود حداقل غذای ممکن را مصرف کنید برخی غذا ها خود تشنگی می آورند.
· از خوردن گياهان داراي عصاره شيري خودداري كنيد.
· از خوردن حبوبات قرمز گياهان پرهيز كنيد.
· در صورت امكان گياهان مشكوك را قبل از خوردن بجوشانيد.
· گياهان پخته را قبل از خوردن در دهن مزهمزه كنيد تا مطمئن شويد خوردني است.
پيادهروي:
· يك فرد با شراط بدني عالي حسب عادت ميتواند بين 20 تا30 كيلومتر در روز طي كند.
· حداقل 10 دقيقه در هر ساعت به استراحت بپردازيد.
· آهسته و يكنواخت حركت كنيد.
· در بيابانهاي داغ بهتر است اول صبح و يا هنگام عصر به پيادهروي بپردازيد.
· سادهترين و مطمئنترين راه را انتخاب كنيد.
· از روي موانع عبور نكنيد، آنها را دور بزنيد.
· در تپههاي پرشيب زيگزال حركت كنيد.
· از داخل درهها، گودالها و آبراهها حركت نكنيد.
· از حركت در ارتفاعهاي بلند پرهيز كنيد.
· حداقل 3 متر فاصله را بين خود وهمراهان رعايت كنيد.
· سرعت گروه را بر اساس ضعيفترين فرد هماهنگ كنيد .
· از صحبت كردن بيدليل خودداري كنيد.
· از جريانهاي آب عبور نكنيد، آنها عميقتر و سريعتر از آن هستند كه به نظر ميرسند.
استراحت:
· بدون کسب اطلاع قبلی داخل غارها يا محلهايي كه ميتواند محل زندگي حيوانات باشد به هيچعنوان نرويد.
· از اقامت يا استراحت در اطراف آبها خودداري كنيد.
· از استراحت در مكانهاي بسيار باز، ارتفاعات بلند و مكانهاي خيس و مرطوب پرهيز كنيد.
· در زير درختان اقامت نکرده و در محل گودي اطراف درخت بنشينيد.
· در صورت امكان در سايه به استراحت پرداخته و كفشها و جوراب خود را درآوريد.
· براي نشستن از فوم استفاده كنيد.
· جوراب خود را عوض كرده و جوراب قبلي را آويزان كنيد.
· اگر سايه پيدا نكرديد و زمين براي نشستن خيلي گرم یاسرد بود و نتوانستيد پاهاي خود را بلند كنيد،كفش خود را در نياوريد.
· هنگام استراحت، پاهاي خود را 30 سانتيمتر بالاتر از زمين نگهداريد.
· به هيچعنوان روي زمين بدون زیر اندازننشنید.
گمشدن:
· اگر احساس كرديد كه گم شديد، خودوهمراهان را آزار ندهيد.
· بنشينيد، اطراف خود را بررسي كنيد و به شناسايي موقعيت خود بپردازيد.
· سعي كنيد به ياد آوريد از آخرين زماني كه ميدانستيد كجا هستيد، چقدر سپري شده است.
· بهترين راه اين است كه توقف كنيد تا دوستان شما و يا تيمهاي نجات شما را پيدا كنند، مخصوصاً اگر آب و غذا و چيزي بعنوان سرپناه داشته باشيد.
· وقتي تصميم به ماندن گرفتيد، ديگر حركت نكنيد.
· از علامتهاي جهاني( مثل HELP, X, SOS) بعنوان نشانه درخواست كمك استفاده كنيد(روي زمين بكنيد يا با سنگ و كاغذ بصورت بزرگ درست كنيد تا از ارتفاع بالا توسط هواپيما يا هليكوپتر قابل ديدن باشد)
· از سوت، شيپور و در صورت داشتن از فشفشه ،منورو... براي درخواست كمك استفاده كنيد.
· بهترين نشانه آتش است. از آتش دودزا در روز و آتش روشن و نوراني در شب استفاده كنيد.
· اگر تصميم به ماندن نگرفتيد، مكان خود را علامتگذاري كرده و يك يادداشت بگذاريد.
· ردپاهاي قبلي خود را دنبال كنيد تا شايد به يك جاي آشنا برسيد.
· سعي نكنيد ميانبر بزنيد، چون ممكن است بيشتر گيج شويد.
· اگر ممكن بود بالاي يك درخت يا تپه برويد تا طرح و نقشه مناسبي بريزيد.
· وقتي به يك جاده برخورديد، همانجا بمانيد،یاسعی کنیدبا توجه به نشانه ها سمت درست را دریابید.
رعد و برگ:
· قبل از مسافرت اطلاعاتي در مورد هواشناسي كسب كنيد.
· اطلاعات خود را در مورد شناسايي ابرها تكميل كنيد.
· رعد و برق ميتواند در ته درهها، در روي خطالراسها و نزديك قلهها رخ دهد.
· رعد و برق پس از اصابت پخش شده و در امتداد زمينهاي داراي كمترين مقاومت جريان مييابد.
· موقع رعد و برق از حركت در شيبهاي تند پرهيز كنيد.
· اگر موقع رعد و برق در محل باز و در امتداد درختان هستيد بهترين راه نشستن بر روي يك سنگ(نه بالاترين سنگ آن ناحيه) و جمع كردن بدن روي آن است؛ سنگي را انتخاب كنيد كه از زمين جدا شده است ودرون زمین نیست.
· باهمراهان در داخل يك گودال كوچك، زير يك سنگ آويزان، يا داخل يك غار كوچك تجمع نكنيد.
· بهترين حالت اين است كه تا حد ممكن روي یکی ازپاهايتان دولاشده قرار گیرید .
حيوانات
· از تمام حيوانات، چه سمي و چه غير سمي احتياط كنيد.
· به محدوده آنها احترام گذاشته و با فاصله از ديدن آنها لذت ببريد.
· در شب و موقع خواب تمام بدنخود را بپوشانيد.
· به محل كندوي زنبورها نزديك نشويد.
· در صورت نيشزدگي توسط زنبور نيشش را توسط ناخن يا انبرك خارج سازيد و از كرم بيحسكننده موضعي و آنتيهيستامين استفاده كنيد.
· نيش انواع مارها و عقربها ميتواند كشنده باشد.
· به خاطر داشته باشيد كه نيشزدن وسيله دفاعي حيوانات هستند پس آنها را تحريك نكنيد.
· همه حيوانات سمي ترسو و خجالتي هستند.
· اكثر اوقات ترسيدن شما باعث تحريك آنها ميشود، اگر ناگاه احساس كرديد يك حيوان سمي روي بدن شما قرار دارد و يا راه ميرود به هيچ عنوان تكان نخوريد و بيحركت بمانيد.
· در موقع حركت به محل قراردادن پاي خود دقت كنيد.
· در مارگزيدگي از بريدن محل گزيدگي و مكيدن آن خودداري كنيد، مگر در مواقع اضطرار
· به فرد مارگزيده دارو و الكل ندهيد و از اسپري يا يخ استفاده نكنيد
· از بست شريانبند بصورت سفت خودداري كنيد( 2 انگشت را بايد بتوان زير بند برد)
· منتظر نمانيد كه آيا علائم بيمار شدت مييابد يا نه؟
· نيش بعضي از مامولكها نيز سمي است
آمادگی :
· وزن، اولين دشمن شماست.
· وسايل خود را داخل كوله پشتي قرار دهيد، در داخل جيبهاي خود نگذاريدو يا از خود آويزان نكنيد، بويژه چيزهاي مثل تبر يا چاقو را كه موقع افتادن ميتواند صدمهآفرين باشد.
· برخی وسايل حياتي شما:
( تجهيزات اساسي عبارتند از: آينه فلزي جهت علامت دادن، سوت، چاقوي جيبي، سنگ يا فلز چخماق، شمع كوچك، مداد كوچك، قطبنماي مغناطيسي، كبريت ضدآبشده، نخدندان(100متر) و قمقمهيك ليتري)
· برخی وسايلي احتیاطی شما:
بادكنكهاي رنگي، باند كمكاوليه، قرص يد، فنجان، جعبه كبريت ضدآب شده، دستمال گلدار و نقشه منطقه
· سایروسایل:
تور نازك با رنگ روشن(1 مترمربع)، شيريني خشك، فويل آلمينيومي، قلاب كوچك ماهيگيري، نمك، انبرك، تيغ ريشتراشي، ظرف آب پلاستيكي بعنوان قمقمه، پانچو يا نايلون، سوزن با سوراخبزرگ، نخ پينهدوزي كتان(100 متر)، ريسمان(سيم تله)، شانه، كيت مارگزيدگي، صابون كوچك، اره چوب، وسيله تيزكننده چاقو وكتابچه راهنماي نجاتيافتن.
لیست وسایلی تکمیلی:
کیت مار گزیدگی
چادرمسافرتی
طناب انفرادی
برخی دیگر وسایل:
GPS
جعبه دارویی کمکهای اولیه
در صورتی که با خودرو قصد سفر به کویر دارید:
جعبه آچار خودرو
تسمه دینام یدکی
لاستیک زاپاس
پمپ باد
کپسول اطفای حریق
بیل و کلنگ کمپی
تبدیل فندکی اتومبیل به 220 ولت
یخ ساز فندکی
شارژر فندکی جی پی اس
جک بادی اگزوزی
یخچال فندکی
سیم بکسل و وینچ
برخی وسایل حرفه ای تر:
چادر ضد آب و باد
وسایل پخت گازی
گاز مایع به میزان 2 برابر مصرف
پراژکتوردستی بزرگ شارژی-باتری
دستگاه شارژ باتری خورشیدی
بیل و کلنگ کمپی
وسایل حمل سوخت سوپاپ دار
منور
قطب نما خط کش دار
بی سیم و موبایل ماهواره ای
دوربین دید در شب
وسایل دفاع شخصی
صندلی ها ومیز شو
طناب کلفت
ژیروسکوپ
دستگاه تصفیه آب
چسب لاستیک و فلز
بخاری گازی کمپی
تشک های بادی و پمپ باد شارژی
کلمن
دوش کمپی
الکل جامد
شمع دیر سوز
کبریت ضد آب و باد
توصیه آخر:
در صورتی که در طبیعت مورد حمله حیوانات قرار گرفتید خونسردی خود را حفظ کنید و اطلاعاتی را که از کمکهای اولیه بدست آورده اید انجام دهید . بیاد داشته باشید که بهترین راه درمان رساندن فوری مصدوم به نزدیکترین مرکز درمانی می باشد .
به یاد داشته باشید که اکثر حیوانات در مواردی که احساس خطر کنند دست به حمله می زنند لذا در مناطق کویری،کوهستانی،جنگلی و... از تعقیب و یا لمس کردن حیوانات جدا پرهیز کنید . از فرو کردن دست یا پا در خارها و بوته ها خودداری کنید . در صورتی که قصد عبور از مناطقی دارید که احتمال حضور مار یا بزمجه در آنها هست سعی کنید با ایجاد صدا (سرودخوانی،صوت زدن و...)حیوانات را از حضور خود آگاه سازید .
