تهیه وتنظیم :محمد جمادی مدیرکانون جوانان اندیشه پویا
فصل بهاروتابستان را بسیاری مردم فصل رویش، نشاط ، تعطیلی ، گردش ، ورزش و... میدانند!
اما دوستداران طبیعت، شروع فصل گرما وتعطیلات تابستانی را با سیل جمعیت راهیان به طبیعت شناخته وسالهاست به دنبال راه نجات محیط های طبیعی از هجمه هجوم گردشگرانی می دانند که بی ملاحظه یا کم ملاحظه عامل این پدیده رو به رشدتخریب و آلودگی طبیعت هستند.
دوستداران طبیعت پاک به دلیل بسیاری رفتارهای نادرست بهره برداران تفرجی، گردشی و وورزشی از طبیعت که متاسفانه بصورت یک عادت ملاحظات والزامات زیست محیطی را مراعات نمی نمایند،فصول گرم سال را سرآغازی دیگربرتخریب وآلودگی بیشترطبیعت وتشدیدعوامل ناپایداری زیستگاه ها دانسته وهرساله بخش بزرگی از نیرو وانرژی خود را صرف کاهش صدمات وآثارترویج وگسترش بی رویه فعالیتهای تفرجی ، گردشی و ورزشی در دامان طبیعت می نمایند.
این انرژی ونیروی ارزشمند انسانی دوستدارمحیط زیست می تواند به سادگی با کمک سایرعلاقمندان تنها با رعایت نکات بسیار ساده به صرف سایر نیازها ی ترمیم طبیعت درپرتو مدیریتی مشارکتی انجامیدوعرصه های طبیعی را برای نسل بعد چون میراثی ارزشمند به یاد گار گذارد .
الف ) توصیه هایی در رعایت مسائل بهداشتی ضمن حضوردرکوهستان:
1- زباله هااصلی ترین معضل آلودگی طبیعت بشمار می روند پس بیائیم زباله های خشک ( ظروف یکبار مصرف ، قوطی ها و انواع بطریهای فلزی پلاستیکی و شیشه ای و هرنوع کاغذ یا پارچه ،باطری قلمی و....) را همانگونه که به طبیعت آوردیم با خود بازگردانیده و به نزدیکترین سطل زباله بریزیم .
2- در مورد زباله های تر ( اضافه غذا ، پوست میوه جات و ....) همه را به دلیل حفظ زیبائیهای طبیعت وجلوگیری از تجمع حشرات وجانوران مزاحم در محیط به حال خود رها ننموده ودر مکان مناسبی حتما " دفن نمائیم.
3- از رها سازی پس آبها ، فاضلاب ، مواد زائد و هرگونه شیئی در کناره و طول مسیرنهرهای آب وچشمه ها خوداری نمائیم وجهت حفظ سلامت سایر شهروندان هرگونه آلودگی را از آبهای مسیر دور نمائیم.
4- به خاطر داشته باشیم تنها در ها و برخی روستایی که در جوار محدوده شهری است خدمات جمع آوری زباله توسط شهرداری یا دهیاری محل بصورتی مستمراجراء ومحیط پاکسازی می شود، پس هیچ ارگان و نهادی مسئول مستقیم پاکسازی نواحی طبیعت گردی نیست.
5- سرعت انتقال بیماریها درفصل بهاروتابستان از طریق آلودگی منابع آب طول راه ونیزآلودگی قابل انتقال از طریق گرد وغبار های ناشی از عبور ومرورافراد بسیارزیاد است،مراقب سلامت خود وسایر همراهان باشیم.
6- جهت بسته بندی مواد غذایی خود از کیسه های پارچه ای یاظروف مخصوص درب داراستفاده نمائید.
7- جهت جمع آوری زباله خود از کیسه های پارچه ای استفاده نمائید.
ب ) توصیه های تابستانی در نگهداری واحیاء گیاهان:
1- سعی نمائیم با عبور از مسیرهای خاکی،مالروو پاکوب موجود که عموما مشخص است، مسیرهای جدید ومتعددی در طبیعت ایجاد نکرده وازمسیرهای سنگ لاخ وشن اسکی نیز به منظور پیشگیری ازواریزخاک وسنگ به پائین دست عبورنکنیم .
2- در هنگام عبور و مرور در طبیعت از زیر پاگذاشتن ولگد نمودن هر گونه گیاهی اجتناب ورزیم .
3- توجه داشته باشیم با وارد نمودن صدمه و نابودی به پوشش گیاهی هر گوشه ای ازاین سرزمین( حتی درکوه ها) در چرخه غذائی کلیه جانوران آن اخلال نموده ایم .
4- جهت حفظ سلامت تنه درختان، از هرگونه حک علامت یا نشان و نوشتار برروی پوسته تنه درختان خوداری نمائیم .
5- از شکستن ، کندن و سوزاندن گیاهان سالم خودداری و در صورت نیاز به تامین سوخت مصرفی تنها از اندامهای خشک رها شده و بلااستفاده بر روی زمین رفع نیاز کنیم .
6- در زمان روشن نمودن آتش توجه داشته باشیم در بالا،زیر و کنار آتش برافروخته شده گیاهی وجود نداشته باشد تا شعله به آن آسیبی وارد نماید .
7- در زمان روشن نمودن آتش به بوته های خشک ، برگهای خشک وتنه خشک درختان موجود دراطرافمان توجه نمائیم تا آتش با کمترین ورزش باد یا بی توجهی گسترش نیابد ودرهرلحظه آماده مقابله با آتش سوزی باشیم.
8- قبل از ترک محل هر گونه شعله را کاملا خاموش کرده ودرصورت بروزحریق ناخواسته ضمن قرار گرفتن در خلاف جهت باد سعی کنیم با استفاده از خاک یا ایجاد شیار وفاصله مابین بخشهای شعله ور وخاموش پوشش گیاهی منطقه، حریق را هرچند کوچک باشد مهارکنیم.
9- تمامی درختان میوه طول راه صاحبانی دارند وبیشترشان بافروش همین محصولات باغی امرارمعاش می نمایند،جهت رعایت حال اهالی منطقه تنها با اجازه از میوه های درختان حاشیه راه استفاده نموده وهرگز وارد باغات نشویم.
10- مسیر آبهای جاری را با ایجاد آب بند و هرگونه مسیرکانل سازی تغییرندهیم تا درختان درطول مسیرآب دراثرخشکسالی آسیبی نبینند.
ج) توصیه های ضروری در حمایت حیات وحش:
1- هرگز آرامش جانوران را برهم نزنیم که آنان پیش از ما ساکن طبیعت بوده اند.
2- بدانیم تا زمانی که ماتهدیدی برای حیوانات نباشیم آنها تهدیدی برای ما نخواهند بود .
3- از سرکش به لانه پرندگان و هر نوع حیوان ونیز تعقیب تفننی وتفریحی آنها بپرهیزیم .
4- در طول مسیر در صورت برخود با لاشه جانوران از دست زدن به آنها خوداری نموده و تنها در صورت دادن احتمال آلودگی منابع آب مجاور، آن را به نقطه مطمئنی منتقل و در صورت امکان دفن نمائیم.
5- به خاطر داشته باشیم طبیعت ملک خصوصی کسی نیست و متعلق به همه جانداران ساکن درآن است .
د) توصیه هایی دیگر :
1- برای حفظ و نگهداری وبهداشت داخل ومحوطه پناهگاه ها و جانپناه های طول مسیرهمانند خانه خود اهمیت قائل شده و به خاطر داشته باشیم ساخت و برقراری تمامی این ابنیه تنها به همت و تلاش پیشکسوتانی بوده که دلسوز طبیعت و علاقمند به طبیعت پاک آن بوده اند .
2- جهت جلوگیری از آلودگی های تصویری ازهرگونه رنگکاری و حجاری به منظور درج سمتهای مسیر ، شعارنویسی ، یادگاری و .... برروی صخره های و دیواره ابنیه بپرهیزیم و چهره طبیعت را با این کار خود زشت نسازیم.
3- سکوت وصف ناشدنی طبیعت ، بسیاری افراد را به طبیعت کشانده ومی کشاند،پس باجاروجنجال،دادوفریادوهیاهوآرامش شهروندان را از آنها نگیریم.
4- پیش ازتشویق دیگران به روی آوری به ورزش ،گردش وتفرج در طبیعت به آنها شیوه زندگی با طبیعت را بیآموزیم.
5- حتی با آموزش ماهیانه یک نفرازهمراهان به اصول حفاظت محیط زیست درطبیعت سهم خود را در حفظ محیط زیست اداء نمائیم.
6- سعی کنیم با کاهش حجم مواد مصرفی ورها سازی اصولی مواد قابل جذب در طبیعت وبازگرداندن موادمصرفی غیرقابل جذب خود از داخل طبیعت به درستی به چرخه جذب وتجزیه مواد در طبیعت کمک کنیم.
7- از کندن و دستکاری کتیبه های سنگی و نقاشی های باستانی برجای مانده برروی بعضی دیوارها و در درون بعضی از غارها بپرهیزیم و از آنها بعنوان شناسنامه هر محل به خوبی مراقبت نماییم .
8- - غارها از جمله نقاطی هستند که در اکثر موارد جهت حفظ و مراقبت از بند بند عناصر تشکیل دهنده خود محتاج توجه و مراقبت هر بازدید کنده ای می باشند و هرگز نباید به خود اجازه دهیم هرگونه خدشه ای بر پیکره کهنشان وارد نموده و آسیبی برسانیم .
9- تمام دژ صخره های ، قلعه ها ، آرامگاه ها ، کاروانسراها آتشکده ها و سایر ابنیه باستانی تبلوری از هویت ملی ما و یادگاری از پیشینیان ما هستند که باید حفظ و به منظور شناساندن تاریخ ، فرهنگ و تمدن اصیل ایرانی ضمن مرمت و مراققبت به همگان شناسانده شوند پس ، از وارد نمودن هر گونه آسیبی به آنها بپرهیزیم
10- در طول مسیر در صورت مواجهه با انواع دام و تله های گسترده شده در صورت امکان آنها را از کار انداخته و غیر فعال سازیم وهرگز به کسی اجازه ندهیم جهت صید ماهی از سموم و شیوه های تخریبی استفاده نماید .