تاریخچه ورزشهای طبیعی در سطح استان تهران:
پرداختن به ورزشهای طبیعی در سطح استان تهران از سابقه طولانی برخوردار بوده وهست ،درعین حال به ساماندهی وسازماندهی این رشته درسطح کشور تاکنون به اندازه کافی پرداخته نشده است، هیئت ورزشهای همگانی استان نیز براساس اقدامات سازمان یافته ای چون برگزاری برنامه های پیاده روی همگانی ، مسابقه ماهیگیری و نیزکوه روی عمومی طی سالهای 85و86و87 بارها فعالیتهای درخور توجهی رابه ورزش دوستان علاقمندرشته ورزشهای همگانی ارائه نموده است.
کمیته ورزشهای طبیعی هیئت ورزشهای همگانی استان تهران از ابتدای تابستان سال 1386 کار خود را آغاز ودرحال حاضرباآماده سازی برنامه های عملیاتی در صدد ترویج اصولی وعلمی این ورزش در سطح استان است.
تا درارائه پاسخ مناسب به استقبال عمومی وسطح فزاینده علاقه مردمی در پرداختن به ورزشهای طبیعی بتواندزیرساختهای لازم را مهیا نموده وبصورتی اصولی با همکاری انجمن ورزشهای طبیعی فدراسیون ورزشهای همگانی کشوربصورت برنامه ای فعالیتهای خود را توسعه داده وعملیاتی نماید.
بیانیه ماموریت :

انجام هماهنگی ونظارت برفعالیتهای ورزشی با موضوع ورزشهای طبیعی در سطح استان تهران ضمن ترویج وهمگانی سازی شاخه های مختلف این ورزش متنوع وپرتحرک درمحیط زیستی سالم ضمن حفظ ومعرفی میراثهای طبیعی استان به ورزشکاران این رشته



تعریف ورزشهای طبیعی :

انجام فعاليت‌هاي خارج از زندگي شهري« Outdoor activities»  كه خارج از تمدن انساني و در طبيعت اجرا مي‌شود را شامل می گردد.

منظوراز ورزشهای طبیعی :

تا فعالیتهای حرکتی وتفریحی سالم را درقالب فعالیتهای ورزشی همگانی سازمان دهد، وضمن حفظ سلامت براساس هـرم سلامت(سلامت روح،سلامت ذهن،سلامت عاطفی،سلامت جسمانی) بتواند با رعایت الزامات وملاحظات زیست محیطی وفرهنگی بدور از زندگی ماشینی ودر محیط های طبیعی بعنوان محیط های ذاتی فعالیتهای انسانی فعالیتها را در دامان طبیعت هدایت نماید.
این رشته ورزشی سهم قابل توجهی درطرحهای اشتغال زای زوده بازده می تواند داشته باشدوبه راحتی خواهدتوانست ، درطرحهای غنی سازی اوقات فراغت مورد توجه اقشارمختلف قرارگیرد.

بخشی از برنامه های دردست اقدام کمیته ورزشهای طبیعی استان تهران

o    تهیه وتدوین روش جاری،آئین نامه ها ودستورالعمل توسعه وترویج ورزشهای همگانی استان تهران
o    برگزاری دوره های کارآموزی (توجیهی) رشته ورزشهای طبیعی
o    برگزاری دوره های تربیت مربی ومدرس وهمچنین داوری در شاخه های مختلف رشته ورزشهای طبیعی
o    برگزاری اردوهای آموزشی وترویجی در شاخه های مختلف رشته ورزشهای ورزشهای طبیعی
o    برگزاری مسابقات ورقابتهای تفریحی بمنظور معرفی شاخه های مختلف رشته ورزشهای طبیعی
o    انجام اطلاع رسانی مناسب در مورد فعالیتهاوقابلیتهای شاخه های مختلف رشته ورزشهای طبیعی ضمن حضور در نمایشگاه ها،جشنواره ها ومجامع مختلف ورزشی،گردشگری وزیست محیطی سطح استان
o    ثبت وضبط حدود ومشخصات وشناسایی مقدورات طبیعی استان در پرداختن اصولی به شاخه های مختلف رشته ورزشهای طبیعی
o    جذب متخصصین وعلاقمندان به این رشته در سطوح سنی واجتماعی مختلف
o    تامین زمینه های خودگردانی این رشته در سطح استان
o    شکل دهی کانونهاوگروه های فعال این رشته با همکاری بخش خصوصی جهت توسعه فعایتهای باشگاهی لازم دراین رشته مفرح وزود بازده
o    زمینه چینی وجلب حمایتهای لازم درقرار گیری این رشته ورزشی در موضوعات طرح های زودبازده استان ودراولویت تامین اعتبارات وتسهیلات بانکی
o    پایش وارزیابی اقدامات صورت گرفته ودر دست انجام درمورد این رشته درسطح استان
o    زمینه سازی تشریک مساعی عملی درتعیین مرزاین رشته با تورهای گردشگری وفعالیتهای کوهنوردی وصعودهای ورزشی درسطح استان
o    توسعه کمی دامنه فعالیتها با استقرارکانونهای ورزشهای طبیعی درفرهنگسراها وخانه های فرهنگ شهر تهران وشهرهای همجوار
o    فعال سازی کمیته ورزشهای طبیعی شهرستانهای استان به طبیعت از الگوپیاده سازی شده در شهر تهران
o    جذب منابع حمایتی لازم از بخش خصوصی بمنظورتوسعه کمی وکیفی فعالیتهای ورزشهای طبیعی درسطح استان
o    تعریف اردوگاه ها وپایگاه های قابل تعریف درقالب طرح های تیپ استانی بعنوان نواحی نمونه ورزشهای طبیعی قابل تعریف درسطح استان
o    شناسایی وصدورمدارک معادل جهت پیشکسوتان ونام آوران این رشته ورزشی در سطح استان



رشته های مطرح ورزشهای طبیعی دردنیا :

 
    راه پیمائی درطبیعت یاهايكينگ"Hiking"
    اردو درطبیعت یاكمپينگ"Camping"
    مسافرت با کوله پشتی"backpacking"
    شنا درطبیعت"Swimming"
     كاياكينگ"Kayaking"
     دوچرخه‌سواري درطبیعت"Biking"
    جنگل پیماییwooding""
    کویرپیماییsaltdeserting""
    صحرانوردی"'deserting
    شکارورزشی
    پياده‌روي""Walking
     پياده‌روي درآب"wading"
    ماهيگيري"Fishing"
    پیاده روی درجاده "Pedestrian"
    سواركاري درطبیعت"Horse riding"
      دامنه‌نوردي "Hillwalking" يا " "fellwalking"
 
هدف کلی ازانجام ورزشهای طبیعی :
هدف از انجام اين فعاليت‌ها لذت بردن از چشم‌انداز‌ها و طبيعت، رهاسازي استرس، يافتن آرامش و سكوت در طبيعت، لذت بردن از زندگي و كسب آسودگي خاطرودست یابی به سلامت روحی،ذهنی،عاطفی وجسمانی مي‌باشد.
به عبارت دیگرشاخه ها یا سبکهای ورزشهای طبیعی فن وعلم زندگی در شرایط ذاتی انسانی است ،بدون اتکا بر دیگری وتنها با اتکا برمقدورات وامکانات خودوتنها تحت این تعالیم است که فردفارغ ازتمامی مشغله ها وتمامی درگیری های ذهنی ضمن تفکر به خود درخلال برنامه های مختلف تمام همت خود را در کمک به دیگران جزم نموده وآماده وپذیرای هرگونه یادگیری درمدت زمان قابل توجهی می گردد.

ویژگیهای ورزشهای طبیعی درمقایسه با سایر ورزشهای حرفه ای درطبیعت :
    جهت آمادگی برنامه‌هاي ورزشهای طبیعی عموما"نيازي به برگزاري پيش‌برنامه نیست.
    ورزشهای طبیعی بسيار لذت‌بخش‌ وبا روحیه های مختلف سازگاراست.
    برنامه‌هاي ورزشهای طبیعی تنوع بسيار زياد‌تري دارند.
    ورزشهای طبیعی ازخطرات به مراتب كمتري نسبت به ورزشهای حرفه ای در طبیعت همراه است.
    در ورزشهای طبیعی هرگزهدف برد وباخت دنبال نمی شود،وفعالیتهاعموما" تفریحی است.
    ورزشهای طبیعی خستگي جسمي و روحي كمتري دارد.
    صدمات واره به كمر، ستون فقرات، زانو، قوزك پا و ... در ورزشهای طبیعی بسيار كمتر است.
    در ورزشهای طبیعی ارتفاع‌زدگي معنایی ندارد.
    در ورزشهای طبیعی شما دچار بیماریهای ارتفاع نمي‌شويد.
    يخ‌زدگي‌هاي شديد زمستانی در ورزشهای طبیعی اتفاق نمي‌افتد.
    در ورزشهای طبیعی درصورت اطلاع از حداقل مهارتهای انفرادی وگروهی احتمال گم شدن، پرت‌شدن، سقوط كردن، بهمن‌زدگي و ... بسيار پايين است.
    ورزشهای طبیعی بسيار كم‌هزينه ومقرون به صرفه است.
    در ورزشهای طبیعی نيازي به داشتن تجهيزات مخصوص هر فصل نيست وبیشترتجهیزات بصورت چهارفصل قابل استفاده است.
    دوره های کارآموزی ورزشهای طبیعی بسیارساده وشرکت دراین دوره ها کاملا" مقرون به صرفه وخود خاطره انگیز است.
    براي ورزشهای طبیعی نيازي به انجام تمرينات هوازي و تمرينات منسجم ورزشي نیست وداشتن آمادگی عمومی جسمانی وانجام تمرینات عمومی صبحگاهی کافی خواهد بود.
    ورزشهای طبیعی شرايط سني، جنسي و آمادگي خاص نمي‌خواهد.
    در ورزشهای طبیعی شما همزمان به تفریح، طبیعت گردي وگردشگری نيز مي‌پردازيد.
    در ورزشهای طبیعی فرصت كسب اطلاعات جغرافياي، فرهنگي و تاريخي منطقه بيشتر است.
    درورزشهای طبیعی از مهارتهای فیلم برداری وعکاسی می توان بخوبی لذت برد.
    درانجام ورزشهای طبیعی شرايط بد آب‌و‌هوايي به ندرت مي‌توانند برنامه شما را به هم بزنند.
    در ورزشهای طبیعی نيازي به برقراري مقررات و قوانين سفت و سخت در حين برنامه وجود نداردوشرکت کنندگان ضمن فراگیری مهارتهای گروهی وکار تیمی از آزادی عمل بیشتری درانجام امورشخصی مورد علاقه خود برخوردارند.
    اردو های قابل انجام در ورزشهای طبیعی  بسيار لذت‌بخش و جذاب وبیاد ماندنی است.
    خاطرات و پيش‌آمد‌هاي جالب و به يادماندني ورزشهای طبیعی بسیارآموزنده وعبرت آموز در زندگی روز مره است.
    امكان ديدن گونه‌هاي جانوري و گياهي در ورزشهای طبیعی بسيار زياد است وفرصتهای بسیاری برای این منظور بوجود خواهد آمد.
قابلیتهای طبیعت ورزشی استان تهران در پرداختن به ورزشهای طبیعی :
    ازمجموع 44 آبشارموجود در سطح استان تهران حداقل دسترسی به 29 آبشار برای عموم بسیار ساده بوده وازجذابیت عمومی بسیاری بالایی برخوردارمی باشند.
    ازمجموع 9 دریاچه طبیعی ومصنوعی استان تهران 7 هشت دریاچه از قابلیت دسترسی نسبتا" خوبی جهت برنامه های سازماندهی شده برخوردار است.
    ازمجموع 27 دره بزرگ طبیعی سطح استان، راه دسترسی 16 دره برای فعالیتهای عمومی ساده وطبیعی(نرمال) بوده وقابل استفاده همگانی است.
    ازمجموع 11 مسیر دوچرخه سواری در طبیعت سطح استان حداقل 9 مسیر جهت بهره برداریهای همگانی از وضعیت مساعدی برخوردارمی باشد.
    ازمجموع 38 اثر تاریخی وفرهنگی موجود در ارتفاعات ودشتهای پهناور استان راه دسترسی به 29 اثرجهت استفاده همگانی از شرایط لازم برخوردارمی باشد.
    جهت انجام برنامه های خانوادگی حداقل درسطح استان 53 محدوده ییلاقی وقشلاقی خوش آب وهوا وجود دارد.
    ازمجموع 15 رودخانه غیرفصلی سطح استان عبور واستفاده ازکناره وپیاده روی در آب 11 رودخانه کاملا" عملی بوده وجاذبه های خوبی برخوردارخواهند بود،درعین حال دو رودخانه نیز جهت تمرینات قایقهای بــادی رودخـــانه مناسب می باشد.
    ازمجموع 28 غاراستان تهران،دست کم 3 غارغیر فنی وجود دارد،که ازقابلیت بازدیدهای عمـــــومی وهمگانی کاملا" برخورداراست.
    درنهایت استان تهران علاوه بر موارد فوق با برخورداری ازدامنه های جذاب کوهستانی،ارتفاعاتی باشیب مناسب،نزدیکی به کویرودشت های متنوع، 2 پارک ملی طبیعی،2 منطقه حفاظت شده طبیعی و4 پارک جنگلی از قابلیتهای فراوانی در جذب مخاطب برای ورزشهای طبیعی درسطح استان برخوردار است که تاکنون زیرساختهای لازم وبرنامه ریزی های اصولی دراین رابطه صورت نگرفته است.

نیازهای اساسی ورزشهای طبیعی درسطح استان تهران
    آموزش وسازماندهی مخاطبین بابرقراری دوره های آموزشی وتعیین شاخص والگوهای سالم ورزشهای طبیعی
    تهیه شناسنامه ازمقدورات طبیعی استان تهران درتوسعه ورزشهای طبیعی سطح استان
    معرفی همگانی مقدورات طبیعی استان تهران درتوسعه ورزشهای طبیعی
    جذب مخاطبین با برقراری مسابقات وبرنامه های الگوسازی شده وجذاب ورزشهای طبیعی
    تهیه وتدوین دستورالعمل ها،آئین نامه ها وقوانین حمایتی لازم درنظارت وتوسعه اصولی وقانونمند نمودن فعالیت های شاخه های مختلف ورزشهای طبیعی سطح استان
    ایجاد اردوگاه ها،نقاط اقامتی وتوقفگاهی ونیزتامین تسهیلات وجذابیتهای حمایتی برای بخش خصوصی درارائه خدمات خاص به ورزشهای طبیعی سطح استان
    تشویق فعالان فردی وگروهی به تاسیس گروه ها،باشگاه ها،کانون ها ومجتمع های ورزشهای طبیعی دارای مجوزواستاندارد سازی فعالیت تشکلهای ورزشی دراین حوزه